တံပိုးသံစာစဉ် - မျက်မှောက်ကာလ နိုင်ငံရေး

သမိုင်းနောက်ခံအခြေအနေ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးသော ရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ဤရွေးကောက်ပွဲသည် ၁၉၁၉ ခုနှစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ (စီရင်အုပ်ချုပ်မှု) ဥပဒေအရ မြန်မာနိုင်ငံအား "ဒိုင်အာခီ" (Dyarchy) ဟုခေါ်သော နှစ်ဖက်မျှ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သို့ ကူးပြောင်းရန်အတွက် ဥပဒေပြုကောင်စီ (Legislative Council) ကို ဖွဲ့စည်းရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဥပဒေပြုကောင်စီတွင် အဖွဲ့ဝင် စုစုပေါင်း ၁၀၃ ဦး ပါဝင်သော်လည်း ပြည်သူက ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခွင့်ရှိသည့် နေရာမှာ ၈၀ သာရှိသည်။ ကျန် ၂၃ နေရာမှာ ဘုရင်ခံက တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်သူ ၂၁ ဦးနှင့် ရာထူးအရပါဝင်ရသူ ဘုရင်ခံ၏ အမှုဆောင်ကောင်စီဝင် ၂ ဦးတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ရွေးကောက်ခံ ၈၀ ဦးတွင်လည်း ဗမာတိုင်းရင်းသား အများစုပါဝင်သော အထွေထွေမဲဆန္ဒနယ်များမှ ၅၈ ဦးသာ ပါဝင်ပြီး ကျန်နေရာများကို ကရင် (၅ ဦး)၊ အိန္ဒိယ (၈ ဦး)၊ ဥရောပသား (၁ ဦး)၊ အင်္ဂလိပ်ကပြား (၁ ဦး) နှင့် ကုန်သည်ကြီးများအသင်း စသည်ဖြင့် "လူမျိုးစုနှင့် အကျိုးစီးပွားအခြေပြု" (Communal and Commercial Seats) သီးခြားခွဲဝေပေးထားသည်။ ဤဖွဲ့စည်းပုံသည် ဗြိတိသျှတို့၏ ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရာ...

နိဒါန်း မြန်မာစစ်တပ်က ရွေးကောက်ပွဲအသစ်တခု ကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုသည် ခန့်မှန်းရလွယ်ကူသော အမြင်တခုဖြင့် စောင့်ကြည့်နေလိမ့်မည်။ ယင်းက အာဏာရှင်စနစ်နှင့် ဒီမိုကရေစီကြား ဟူသည့် အကျွမ်းတဝင်ရှိသော မျက်နှာစာတခုပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသား အများအပြားနှင့် ပြည်ပရောက် မြန်မာများအတွက်မူ ဤအခိုက်အတန့်သည် ရိုးရာတခုလို အကျွမ်းတဝင်လည်းရှိသလို စိတ်ရှုပ်ထွေးစရာလည်း ကောင်းနေသည်။ အချို့က ဤရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ခြင်းသည် လွတ်လပ်ရေးဆီသို့ မှန်ကန်သော ခြေလှမ်းဖြစ်ပါ့မလားဟု မေးခွန်းထုတ်ကြလိမ့်မည်။ အခြားသူများကမူ ၎င်းကို ထောင်ချောက် အဖြစ် ရှုမြင်ကြလိမ့်မည်။ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းမရှိဘဲ အာဏာကို ထိန်းသိမ်းထားရန် ရည်ရွယ်သည့် ကြာမြင့်လှပြီဖြစ်သော ပြဇာတ်တခုမျှသာဖြစ်သည်ဟု မြင်ကြလိမ့်မည်။ ဤမေးခွန်းများသည် မှန်ကန်သော်လည်း ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော အမှန်တရားနှင့် လွဲချော်နေနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းသည် လက်ရှိစစ်အာဏာရှင်အဖွဲ့နှင့် စတင်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ပါ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင်ပင် စတင်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမျ...

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းခဲ့ပြီးနောက်တွင် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် (၂၉၈) ဦးသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့၌ တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်၏ ပထမဆုံး အရေးပေါ် လွှတ်တော် အစည်းအဝေးတရပ်ကို အွန်လိုင်းဗီဒီယိုဖြင့် စုဝေး၍ ကျင်းပခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ ဥပဒေပြုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အနိုင်ရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၅ ဦးဖြင့် စတင်ဖွဲ့စည်း တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ရာမှ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (The Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw-CRPH) ဖြစ်လာသည်။  ပြည်သူလူထုက ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော ပြည်ထောင်စု အစိုးရကို ဖျက်သိမ်းရန် တပ်မတော်က အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုသည် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ အခန်း ၆ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် ငြိစွန်းပြီး ရာဇဝတ်မှု မြောက်သောလုပ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့တွင် CRPH က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂသံတမန်များနှင့် နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် တရားဝင် အစိုးရဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ အတွက် တရားမဝင် စစ်တပ်နှင့် မဆက်သွယ်ပဲ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီဖြင့်သာ ဆက်သွယ်၍ ဆောင်ရွက် ရန်လည်း အကြံပြ...

၂၀၂၄ စလိုက်သည်နှင့် စစ်ကောင်စီမှာ အရှုံးတွေ တပွေ့တပိုက်ကြီး ဖြစ်သည်။ ပစ်အားက ရှိနေသေး သည့်တိုင် စိတ်ဓာတ်ရေးရာတွင် လုံးလုံးရှုံးနေပြီဖြစ်သည်။ ရှေ့တန်းမှ စစ်သားများကလည်း နှစ်နှစ်ကျော် ကြာလာသည့်အတွက် စိတ်ဓာတ်များ ကျလာသည်။ ပစ်ခတ်ရန် အသံထွက်သည်နှင့် ဘက်ပြောင်းသူ၊ အညံ့ခံသူများ များစွာတွေ့လာရသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင်ပင် ကိုးကန့်ဒေသ၊ လောက်ကိုင်ဒေသ ကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်ရှိ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပစ်ခတ်မှုကြီးကြီးမားမားမရှိပဲ စွန့်ခွာသွားသည်။ ဟိုပန်မြို့ကိုလည်း လက်လွှတ်သွားသည်။ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်နေ့တွင် တရုတ်သံအဖွဲ့ နေပြည်တော်သို့ ရောက်လာသည်။ နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ကျားဖြန့်အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စများကို ဆွေးနွေးကြသလို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ခွင့် တောင်းဆိုသည်ဟု သတင်းများ ရရှိသည်။ တွေ့ခွင့်မရပေ။ ဇန်နဝါရီ ၇ ရက်တွင် ဖားကန့်ရှိ စခန်းများကို KIA PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၂ တွင်မူ မြောက်ပိုင်း ညီနောင်မဟာမိတ် သုံးဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီကြား အပစ်ခတ် ရပ်စဲရေး သဘောတူကြောင်း ကြေငြာချက်များ ထွက်လာပြန်သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၅ တွင် ပလက်ဝ၊ ၁၇ ရက်တွင် ကျောက်တော်မြို့တဝိုက်၊ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပ...

၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင်မူ နွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစုများနှင့် တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေး အင်အားစုများ အတွက် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲနိုင်ခဲ့ကြသည်။ နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးမှာ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်နေပြီး စစ်ကောင်စီအနေဖြင့် လူထုအပေါ် ဖိနှိပ်ချုပ်ခြယ်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှုမှလွဲ၍ ဘာမှ လုပ်မရသလို၊ လုပ်သမျှ အကြမ်းဖက်မှုများကလည်း လူထုအမုန်းတရားကိုသာ တိုးပွားစေပြီး အောင်မြင်မှုလည်း မရပေ။ ရံဖန်ရံခါ ဘာသာရေးသုံး၍ ဘုရားတည်၊ ထီးတင်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာလူထုကို ဆွဲဆောင်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း တကယ် အောင်မြင်မှု မရှိပေ။ ဗိုလ်နေဝင်းနှင့် ဗိုလ်သန်းရွှေလောက်ပင် အတော်အတန် ယုတ္တိရှိအောင် လိမ်၍မရသလို စစ်ရေးအရလည်း ဗုံးများကြဲ၍ ပြည်သူများစွာ သေဆုံးရခြင်းများသည့်တိုင် အရှုံးမှလွဲပြီး မရှိပေ။ မဲလိမ်၍ အာဏာသိမ်းသည်ဆိုသည့် အကြောင်းပြချက်က NLD ပါတီနှင့် နိုင်ငံရေးပြိုင်ဘက် ပါတီများအတွက်ပင် အလုပ်မဖြစ်ပေ။ နိုင်ငံတကာမှလည်း မယုံပေ။ ရွေးကောက်ပွဲဖြင့် အာဏာပြန်လွှဲပေးမည်ဟု ဆိုသော်လည်း မျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်မည်ဟု မည်သူမျှ မယုံကြည်ပေ။ ပါတီများကို ဖိအားပေးပြီး မှတ်ပုံပြန်တင်ခိုင်းကာ မတင်လျှင် ဖျက်သိမ်းသလို မဲပေးနည်းများကိုလည်း မိမိတို့အားပေးသူသာ အနိ...